Op slechts een uur rijden van de Nederlandse grens ligt Osnabrück. Een stad die bij velen bekend is, maar zelden op het lijstje staat voor een stedentrip. Dat is jammer, want behalve dat Osnabrück een rijk Hanzeverleden en een gezellig winkelhart heeft, is het toch vooral de stad waar Europese geschiedenis is geschreven. Het wordt tijd voor een bezoek aan Osnabrück.
Een historische raadszaal
Ik schrik als de zware deur van het eeuwenoude stadhuis dicht is. Zul je net zien dat het op deze dag gesloten is.
Ik wil echter persé de historische raadszaal zien en loop daarom het vlakbij gelegen Tourist Office binnen. “Gewoon de deur openen” is het simpele antwoord van de dame achter de balie. Zelfbewust loop ik daarna de trappen van het stadhuis op, duw de zware deurkruk naar beneden en stap het monumentale pand binnen.
Gelijk links naast de ingang zit de historische raadszaal, waar in 1648 geschiedenis werd geschreven. Osnabrück is samen met Münster één van de twee steden waar de Vrede van Westfalen werd gesloten. Hiermee eindigde de Dertigjarige Oorlog en voor Nederland de Tachtigjarige Oorlog. Een mijlpaal in de Europese geschiedenis.
Ik begin een praatje met de suppoost. Als als hij hoort dat ik uit Nederland kom, moet hij mij gelijk teleurstellen.
De Nederlandse delegatie onderhandelde in het 55 kilometer verderop gelegen Münster. Daar werd ook het vredesverdrag met Spanje ondertekend. De Vrede van Westfalen bestaat dus uit twee verdragen, de Vrede van Osnabrück en de Vrede van Münster.
Nauwe band tussen Osnabrück en Münster
De reden dat er in twee steden werd onderhandeld kwam omdat de katholieke en protestantse partijen elkaar niet vertrouwden en niet met elkaar aan tafel wilden zitten. Door de onderhandelingen te splitsen, konden de verschillende landen elk in een religieus geschikte stad (Münster voor de katholieken en Osnabrück voor de protestanten) onderhandelen zonder een directe confrontatie. Tussen Osnabrück en Münster reden vervolgens ruiters heen en weer om boodschappen over te brengen.
Nederland was er in de eerste jaren van de onderhandelingen niet bij, maar schoof in een later stadium aan in Münster. Hoewel de Republiek protestants was, had zij er kennelijk geen moeite mee om naar Münster af te reizen.
Dat er in Osnabrück dus geen verdrag met het einde van de Tachtigjarige oorlog ligt, maakt de raadszaal er niet minder mooi om. Er hangen schilderijen van gewichtige personen uit Zweden en de protestantse staten in Noord-Duitsland, die hier ruim 5 jaar onderhandelden om en einde te maken aan de Dertig jarige oorlog. Daarbij werd gevochten in het huidige Duitsland, Noord-Spanje, Noord-Italië, Afrika en zelfs op het Amerikaanse continent. Misschien eigenlijk wel de echte eerste wereldoorlog. De raadszaal ademt in alles nog de sfeer uit 1648.
In de sporen van de vredesruiters
De nieuw opgedane kennis is een mooie reden om de raadszaal van Münster nog eens te bezoeken. Tenslotte is die voor Nederland van groter belang en ligt daar de oorsprong van de Nederlandse staat.
Van Osnabrück naar Münster kan ook op fiets, want op de paden waar vroeger de vredesruiters tussen de twee steden hen en weer reden, ligt nu een fietsroute van circa 80 kilometer (de Friedensroute). Een mooi voornemen voor later. Het eerste onderdeel van de Vrede van Westfalen, een bezoek aan het stadhuis van Osnabrück, heb ik bij deze gehad. Die van Münster komt op de bucketlist.
Door de ramen van de raadzaal zie ik de prachtige, in diverse kleuren geschilderde pakhuizen uit het Hanzeverleden van Osnabrück. Tijd om de stad verder te verkennen.
Kleurrijke Hanzepanden
Ik wandel over de Marktplatz met de opvallend kleurrijke pakhuizen. Het zijn er precies zeven, aangezien nummer zeven in die tijd een geluksgetal was. Tijd voor koffie. Ik strijk neer op het terras met de toepasselijke naam Café am Markt.
Al vrij snel komt de serveerster naar mij toe om aan te geven dat ik op de plek van een stamgast zit. Zij verzoekt mij daarom vriendelijk een ander tafeltje te nemen. Kennelijk geeft de stamgast flink wat geld uit en is hij erg gehecht aan zijn tafel, zodat andere klanten moeten verkassen. Als tien minuten later een man aan het bewuste tafeltje plaatsneemt, komt de serveerster naar mij toe en fluistert “Das ist der Stammgast”. Ik zie dat hij net als ik een koffie neemt. Niet echt een mega bestelling. Maar wellicht is dit pas het begin en volgt er nog veel meer?
Een wereldse Foodhall
Midden in het winkelhart van Osnabrück ligt de L&T Markthalle. Een heerlijke foodhall waar een verscheidenheid aan restaurantjes zit. Van verse pasta’s, Aziatisch, hamburgers tot een de lokale Duitse keuken. Je bestelt bij één van de restaurantjes wat eten en neemt vervolgens ergens plaats. Een beproeft concept. Ik ga voor een Thaise curry en schuif gezellig aan bij een willekeurige tafel.
Bier en Duitse klassiekers
Na en bezoek aan de Dom en het bijbehorende voormalige klooster, sluit ik mijn bezoek aan Osnabrück af op het plein voor het stadhuis in het typische Duitse restaurant Marktschänke. Op het menu staan klassiekers zoals Schnitzels in diverse varianten, Bratkartoffeln en Putensteak.
Na een mooie en informatieve dag in Osnabrück denk ik bij mezelf ‘Waarom was ik hier niet eerder? ‘ De stad is verrassend, kleurrijk, historisch en ook nog eens dichtbij.
Tips
Smaakt dit naar meer? Duitsland heeft nog zo veel andere heerlijk steden. Lees bijvoorbeeld ook mijn verhalen over het eveneens verrassende Heidelberg, het hippe München of de Hanzeparel Hamburg.